عناصر غذايي كم مصرف (Micro elements) :
استفاده از كودهاي ريز مغذي، از طريق خاك منافع چنداني را در برندارد. براي رفع اين مشكل در دراز مدت و جلوگيري از رسوب عناصر كم مصرف در مجاورت فسفاتها و كربناتها در شرايط قليايي و سديمي بودن خاك و آب، بايد ابتدا وضعيت خاك بهبود يافته وخصوصاً خاك متعادل گردد. راه دوم، دركوتاه مدت، استفاده از كودهاي ميكرو از طريق محلولپاشي مي باشد.
روي (Zn) :
روي (Zn) در عمل گرده افشاني و لقاح و « اكسين» (Auxin) براي رشد سلولها نقش مهمي دارد. در خاكهاي قليايي و سديمي و مناطقي كه مانند اغلب نواحي پسته كاري، بارندگي آنها كم است و در خاكهاي كربناتي، ميزان روي قابل جذب بسيار پايين است و در اراضي كه خاك سبك و شني دارند كمبود بيشتر مشاهده مي شود. علائم كمبود، خصوصاً در حالت شديد آن، در اويل فصل بروز مي نمايد. اولين تاثير كمبود روي (Zn) تاخير در بازشدن جوانه هاي زايشي و رويشي درخت پسته است،كه گاهي احتمال دارد گلدهي و ظهور برگها تا يك ماه ديرتر انجام شود. پس از بازشدن جوانه هاي رويشي برگهاي انتهايي كوچك و تغيير رنگ يافته (كلروز) وكوچكشدن ميانگره ها به صورت مجموعه اي ريزبرگ و جارويي ظاهر مي شوند.
در نتيجه عملاً توانايي گياه براي فتوسنتز و ساخت كلروفيل بطور چشمگيري كاهش مي يابد. در صورتيكه كمبود برگها ناچيز باشد، اندازه آنها كوچكتر از معمول نبوده اما سطوح رنگ پريدهاي (كلروزه) بين رگبرگهاي جانبي ديده مي شود. اغلب قسمتي از حاشيه برگها نيز به سمت بالا مي پيچد به طوري كه حاشيه برگ به صورت كاملاً مشخص و مواج ديده مي شود. در موارد كمبود شديد گاهي، سرشاخه ها نيز از نوك به طرف پايين خشك مي شوند .
شكل 132- علائم كمبود روي
دانه هاي پسته موجود روي درخت و يا شاخه هاي داراي كمبود آشكارا كوچكتر و قرمزتر از دانه هاي پسته معمولي مي باشند. همچنين كمبود روي با رشد شاخه هاي بدون برگ بدليل عدم وجود جوانه هاي زنده مشخص مي شوند.
شكل 133- علائم كمبود روي
شكل 134- علائم كمبود روي
برطرف كردن كمبود روي از طريق خاك با استفاده از منابع معدني سولفات روي (Znso4) امكان پذير است. در اين روش به علت محدود بودن روي د رخاك بهتر است كود را نزديك ريشه قرار داد تا حداكثر امكان جذب براي آن فراهم شود و در صورتي كه سولفات 36 درصد استفاده شود، برحسب سن و اندازه درخت بين 900 تا 2700 گرم سولفات به هر درخت در خاكهاي شني، پاسخ خوبي خواهد بود.
جوانه پاشي روي در شروع و انتهايي فصل خواب درختان با سولفات روي (36 درصد روي خالص) به ميزان 5/47 كيلوگرم در 1000 ليتر آب يا كلات روي (Zn-EDTA) به ميزان 350/2 كيلوگرم در 1000 ليتر آب كمبود را بخوبي برطرف مي نمايد.
آهن (Fe) :
آهن يكي از بي تحركترين عناصر درگياهان است به همين علت كمبود آهن (Fe) بيشتر در برگهاي جوان مشاهده مي شود.كمبود آهن در خاك معمولاً به علت نامحلول بودن آن مي باشد. درخاكهاي اسيدي و نسبتاً اسيدي، آهن كاملاً محلول است، اما در خاكهاي خنثي يا قليايي مثل اكثر مناطق پسته كاري ايران، آهن به قدري نامحلول است كه گياه به مقدار كافي نمي تواند آن را جذب نمايد.
علائم كمبود آهن (Fe) در درختان پسته نيز تقريباً مشابه اكثر درختان ميوه است يعني برگ زرد شده و رگبرگهاي اصلي سبز باقي مي مانند. اگرچه اين زردي در كمبودهاي ناچيز قابل رويت نيست اما رنگ كلي باغ زرد مي شود يكي از علائم كمبود، بروز نقاط سوخته (نكروزه) در سطح برگ مي باشد. معمولاً محصول شاخهاي داراي كمبود كاملاً رشد نكرده يا پوك مي شود. تعداد دانه در خوشه در اين حالت بسيار كم و گاهي به 2 تا 3 عدد مي رسد. كمبود آهن باعث ميشود برگها به شكل به اصطلاح تيغ ماهي درآيند.
شكل 135- علائم كمبود آهن در برگ گياه
بر(B) :
بر(B) ممكن است در برگهاي پاييني درخت به مقداري باشد كه در آنها ايجاد مسموميت كند در حالي كه در همان موقع سلولهاي مريستمي انتهايي كمبود بر را نشان مي دهند.
پيچيدگي و غير مسطح شدن حاشيه برگها از علائم بارز كمبود بر(B) مي باشد. درابتدا رشد طبيعي بوده ، ضخيم و فنجاني مي شوند نهايتاً ممكن است تمام خوشه هاي گل ريزش كرده يا ميزان پوكي محصول به شدت افزايش يابد. سوختگي حاشيه برگها از علائم زياد بوده و مسموميت گياه توسط بر(B) مي باشد. كمبود بر سبب كوتاه شدن ميانگره ها روي شاخه هاي ضعيف مي شود، برگها غالباً تابيده، بدشكل، ريز، و در صورت شدت كمبود باعث سرشاخه ميري مي شود.
شكل 136- علائم كمبود بر
شكل 137- بيش بود بر
با پاشيددن بر از منبع براكس (11 درصد بر) به صورت سرك در پاييز به ميزان 7/55 تا 5/83 كيلوگرم در هكتار باعث برطرف كردن كمبود بر براي مدت 5-3 سال ميشود، در مصرف كودهاي حاوي بر(B) بايستي بسيار مواظب بود زيرا اندكي بر اضافي مي تواند مسموميت درختان را بدنبال داشته باشد.
شكل 138- ديگر علائم كمبود بر
شكل 139- علائم كمبود بر در كاهش تعداد دانه
بر را ميتوان با جوانه پاشي هم تامين نمود. جهت اين كار قبل از باز شدن جوانه ها، بر لازم را براي توسعه و رشد گلها تامين كرده و تعداد دانه در خوشه را افزايش يا بهبود بخشيد.
منگنز(Mn) :
در خاكهاي مناطق خشك كمبود منگنز ديده مي شود و درخاكهاي اسيدي مسوميت آن ايجاد اشكال مي نمايد. بعلت كمي تحرك آن در بافتهاي گياهي علائم كمبود را در بافتهاي جوان مي توان مشاهده كرد .
شكل 140- علائم كمبود منگنز در برگ گياه
علائم كمبود آن مانند آهن است با اين تفاوت كه در كمبود منگنز قسمتي از حاشيه سبز باقي ميماند. دادن سولفات منگنز به ميزان 10-8 كيلوگرم در هكتار در اواخر زمستان و در انتهاي سايهانداز در شيار كودي و به عمق حداقل 30 سانتيمتر ميتواند در رفع كمبود آن موثر باشد. استفاده از تركيبات كلاته منگنز (Mn-EDTA)، به علت جانشيني سريع آهن بجاي آن در كلات و افزايش جذب آهن و عدم منگنز معمول نيست.
مس (Cu) :
اين عنصر مانند روي براي گياهان سمي است مگر اينكه غلظت آن بسيار كم باشد.
شكل 141- علائم كمبود مس
در باغاتي كه به مدت طولاني از كودهاي حيواني و مرغي استفاده كرده اند، ميزان مس موجود در برگ درختان بسيار كم است. علائم كمبود مس در درختان پسته در اواخر تير تا اواسط مرداد ماه شروع مي شود. دركمبود اين عنصر برگهاي تشكيل شده در انتهاي شاخساره بطور تصاعدي كوچكتر و گردتر مي شوند. نتيجه آن نكروزه شدن برگهاي جوان انتهاي شاخه است. در اواخر مرداد نوك شاخساره ممكن است پيچيده شده يا خشك شود.
براي رفع كمبود مس (Cu) مي توان يا كودهاي حاوي آن را به خاك اضافه نموده و يا محلولپاشي نمود. محلول پاشي برگها با كلات مس (Cu-EDTA) با 5/10 درصد مس خالص ميان 250 تا 900 گرم در 1000 ليتر آب، پس از گل دادن در اواخر فروردين ماه تا اوايل ارديبهشت ماه بهترين نتيجه مسموميت را دارد. كاربرد سولفات مس در حد 600 تا 1200 گرم در 1000 ليتر آب در اوايل بهار نيز موفقيت آميز بوده است. در غلظت زياد، مس نيز باعث مسموم شدن گياه شده، ميوه ها حالت ترك خورده و سياه رنگ پيدا مي كند و در روي برگها نيز نقاط نكروزه قهوه اي رنگ و ريزي مشاهده مي شود.
شكل 142- علائم كمبود مس
شكل 143-علائم بيش بود مس در ميوه
شكل 144- علائم بيش بود مس در برگ
صفحه اصلي
چك كردن ايميل
گفتگو
